Idatzi zuzenean orrian; automatikoki gordetzen da.
EUSKARA AZTERKETA 4
LH 5 · 1. eta 2. unitateak · Maila altua · 90 minutu · Hiztegirik ez
Izena:
Taldea:
Data:
Atala
Puntuak
Lexikoa
/ 2,5
Gramatika
/ 5,5
Ortografia
/ 2
Erronka
+0,5
GUZTIRA
/ 10
Aizkorrira egindako irteera
Zuzendari andrea:
Joan den larunbatean, gure taldeak Aizkorri mendira irteera egin zuen. Goizeko zazpietan atera ginen Arantzazutik, eta bidea malkartsua izan zen, baina paisaia oso polita zegoen. Mendizale gazteak ginenez, arropa epela, lau bokata eta bi ur-botila eraman genituen. Urbiako zelaietan, artzain batzuk ikusi genituen: ardiak zaintzen ari ziren. Eguerdian, gailurrera iritsi ginen eta ardi-gazta jan genuen. Irati irakasleak esan zigun: «Gaur oso ondo ibili gara. Hurrengoan, Aralar ezagutuko dugu». Egun ahaztezina izan zen!
Ondo izan zaitez, Peio
LEXIKOA 2,5 puntu
1Aukeratu azpimarratutako hitza ordezkatzeko egokiena (sinonimoa). Idatzi letra laukian.8 × 0,075 = 0,6
1) atera ginen Arantzazutik: a) abiatu · b) itzuli · c) geratu
2) paisaia polita: a) zaila · b) txikia · c) ederra
3) gailurrera iritsi ginen: a) joan · b) heldu · c) jaitsi
4) irakasleak esan zigun: a) ahaztu · b) adierazi · c) eraman
5) mendira irteera egin zuen: a) lana · b) txangoa · c) azterketa
6) bidea malkartsua izan zen: a) zelaia · b) gailurra · c) ibilbidea
7) Urbiako zelaietan: a) etxeetan · b) larreetan · c) herrietan
8) Aralar ezagutuko dugu: a) galduko · b) ahaztuko · c) bisitatuko
Euskara azterketa 4 · 1. eta 2. unitateak1 / 7
LEXIKOA jarraipena
2Osatu esaldiak aurkako esanahia duen hitzarekin (antonimoa).10 × 0,05 = 0,5
a) Bidea ez zen laua; zen.
b) Goiz atera ginen, baina itzultzean iritsi ginen.
c) Mendian giroa baketsua zen; hirian, aldiz, .
d) Arropa zaharra utzi eta jantzi genuen.
e) Aldapan gora joan ginen, eta itzultzean, etorri ginen.
f) Ardi-talde handia ikusi genuen; artzain-etxola, ordea, zen.
g) Goizean hotz zegoen; eguerdian, ordea, zegoen.
h) Gailurra urrun zegoen; itzultzean, etxea ikusi genuen.
i) Igoera zaila izan zen, baina jaitsiera izan zen.
j) Goizean etxetik irten ginen; arratsaldean, ordea, etxera ginen.
3Idatzi zuzen hitz elkartu hauek: marratxoa jarri behar bada, jarri; loturik idatzi behar bada, elkartu.12 × 0,05 = 0,6
Ezezko eran (2 × 0,1): · Eguerdian ardi-gazta jan genuen.· Artzainek ardiak zaintzen dituzte.
Erantzun esaldi osoz, parentesi arteko informazioa galdegaia izan dadin (4 × 0,075): · Noiz atera zineten Arantzazutik? (goizeko zazpietan)· Zer jan zenuten gailurrean? (ardi-gazta)· Nora joan zineten larunbatean? (Aizkorri mendira)· Zer eraman zenuten mendira? (arropa epela)
Euskara azterketa 4 · 1. eta 2. unitateak3 / 7
GRAMATIKA jarraipena
7Jarraipena (ariketa berdina)
Idatzi galdera bat, azpimarratutakoa galdegaia izan dadin (4 × 0,075): · Irati irakasleak esan zigun hori.· Gailurrean jan genuen ardi-gazta.· Arantzazutik atera ginen goizeko zazpietan.· Aralar ezagutuko dugu hurrengoan.
Baiezko erantzuna (2 × 0,1): · Ba al zenuten ur-botilarik? ▸ Bai, · Ba al zegoen artzainik Urbiako zelaietan? ▸ Bai,
8Adierazi azpimarratutako izen-sintagma artikulua (A), erakuslea (E) ala mugagabea (M) den. Gero, aukeratu 13.–16. esaldietan hitz zuzena.16 × 0,05 = 0,8
Esaldia
A / E / M
1. Bidea malkartsua zen.
2. Mendi horiek oso garaiak dira.
3. Lau bokata eraman genituen.
4. Zenbat ur-botila behar dituzue?
5. Jaka hau berria da.
6. Artzainak ardiak zaintzen ari ziren.
7. Mendiak oso politak dira.
8. Zazpi ardi ikusi genituen.
9. Gailur hori urruti dago.
10. Zer mendi igo duzue?
11. Artzaina etxolan dago.
12. Mendi haiek elurrez beteta daude.
13. Zein mendi / mendia igo zenuten?
14. Mozorroarekin, artzaina / artzaintzat hartu gaituzte.
15. Zenbat bokata / bokatak eraman dituzue?
16. Hainbat zelaiak / zelai ikusi genituen.
Euskara azterketa 4 · 1. eta 2. unitateak4 / 7
GRAMATIKA jarraipena
9Ordenatu hitzak esaldi zuzena osatzeko. Gero, azpimarratu 3. eta 6. esaldietako galdegaia.6 × 0,1 + 2 × 0,1 = 0,8
ez / lagunak / ikusi / ditut / gaur
dira / ari / goian / zaintzen / artzainak / ardiak
joango / mendira / gara / bihar
joan / ginen / larunbatean / mendira / ez
genuen / gailurrean / jan / ardi-gazta
ezagutuko / hurrengoan / Aralar / dugu
10Zuzendu esaldi bakoitzeko akatsa eta idatzi akats mota laukian.12 × (0,05 + 0,025) = 0,9
M mugagabeaE ezeztapenaA aldiaI izen bereziaG galdegaiaR erakuslea
Zenbat mendiak igo dituzue?
Larunbatean ez joan gara mendira.
Atzo gailurrera iritsiko gara.
arantzazu Gipuzkoan dago.
(Noiz joango da Peio mendira?) Peio mendira joango da bihar.
(Peiok urrutiko mendi batzuk seinalatzen ditu:) Mendi hauek oso garaiak dira.
Lehenaldian: Amak egunero bi madalena gosaltzen ditu.
Lehenaldian: Gailurrean ardi-gazta jaten ari gara.
Geroaldian: Atzo gailurrera iritsi ginen.
Orainaldian: Peiok egunero bokata bat jaten zuen.
Zeure esaldiak (aditz bat erabili, aspektu hau adieraziz):
unean bertan:
unean bertan:
beti edo maiz:
beti edo maiz:
bukatuta:
bukatuta:
ORTOGRAFIA 2 puntu
12Erantsi artikulua (-a / -ak) eta idatzi hitz osoa. Kontuz: a itsatsia duten hitzetan!12 × 0,05 = 0,6
a) arropa + a ▸
b) txakur + a ▸
c) neska + ak ▸
d) mahai + ak ▸
e) ikasketa + a ▸
f) osaba + ak ▸
g) balea + a ▸
h) eliza + ak ▸
i) kutxa + ak ▸
j) aintzira + a ▸
k) mendi + ak ▸
l) egia + a ▸
Euskara azterketa 4 · 1. eta 2. unitateak6 / 7
ORTOGRAFIA jarraipena
13Jarri falta den puntuazio-marka ( : edo … ) eta idatzi zergatik: A, B, C edo D.8 × (0,05 + 0,05) = 0,8
A gutunaren hasieranB zerrenda baten hasieranC zerrenda bukatu gabe uzten daD hitzez hitzeko aipamenaren aurrean
Laukiak: lehena = puntuazio-marka · bigarrena = letra (A–D).
Zuzendari andrea
Mendira joateko hau behar duzue arropa epela, bokata eta ur-botila.
Mendian zuhaitzak, harriak, ardiak
Irakasleak esan zigun «Ondo ibili gara».
Lagun maiteok
Aitorrek esan zuen «Bihar goiz jaikiko naiz».
Mendian pinuak, haritzak, pagoak
Gure ikastetxean hauek ditugu liburutegia, jolastokia, kirol-gunea.
14Diktaketa. Irakasleak testua irakurriko du. Idatzi entzuten duzuna; zaindu ortografia eta puntuazio-markak.0,6
Irakasleak hiru aldiz irakurriko du: lehenengo osorik, bigarrenez esaldiz esaldi, hirugarrenez berrikusteko.
15Erronka (aukerakoa). Ez da derrigorrezkoa; zuzen egiten baduzu, gehienez 0,5 puntu gehiago (nota gehienez 10).4 × 0,125
Jarri bi puntuak behar den tokian eta azaldu zergatik: Euria ari zuen etxean geratu ginen.
Zer akats dago hemen? «Mendira joango gara…..» Zenbat puntu izan behar dira?
Zer akats dago hemen? Hiru lagun joan ginen. Aritz, Ana eta ni. Zuzendu.
Zer akats dago hemen? «Noiz iritsiko gara gailurrera?.» Zuzendu.
Euskara azterketa 4 · 1. eta 2. unitateak7 / 7
ZUZENKETA-ORRIA IRAKASLEAAzterketa 4 · 10 puntu
LEXIKOA — 2,5 p.
1. (0,075 × 8) 1 a (abiatu) · 2 c (ederra) · 3 b (heldu) · 4 b (adierazi) · 5 b (txangoa) · 6 c (ibilbidea) · 7 b (larreetan) · 8 c (bisitatuko)
2. (0,05 × 10) malkartsua · berandu · iskanbilatsua · berria · behera · txikia · bero · hurbil · erraza · sartu Antonimo/sinonimo baliokide zuzenak onartu (zuzentzaile automatikoak ere onartzen ditu): a aldapatsua, maldatsua; b berant; c zaratatsua; d berri, modernoa (ez «gaztea»: arropari ez dagokio); e beherantz; f txiki, ttipia; g beroa, epela; h gertu; i erraza, samurra, arina; j itzuli, iritsi, heldu. «ez + jatorrizko hitza» (adib. «ez laua») ez da antonimoa: ez onartu.
5. (0,1 × 4) 1) Gutuna · frogak: «Zuzendari andrea:» hasieran, «Ondo izan zaitez, Peio» amaieran; lehen pertsonan idatzita ere froga da (mota 0,05 + bi froga × 0,025). 2) Aralar ezagutuko dute / dugu.(onartu: «Aralarrera joango dira») 3) Peiok idatzi du gutuna, zuzendari andreari.(onartu: «Peiok zuzendariari idatzi dio») 4) Arropa epela, lau bokata eta bi ur-botila eraman zituzten.(hiru gauzak behar dira)
GRAMATIKA — 5,5 p.
6. (0,05 × 16) atera ginen: perifrastikoa · lehenaldia · bukatuta zegoen: trinkoa · lehenaldia(aspektua ez da beharrezkoa) zaintzen ari ziren: perifrastikoa · lehenaldia · unean bertan eraman genituen: perifrastikoa · lehenaldia · bukatuta jan genuen: perifrastikoa · lehenaldia · bukatuta ginenez: trinkoa · lehenaldia(aspektua ez da beharrezkoa)
7. (0,2 + 0,3 + 0,3 + 0,2) a) (0,1 × 2) Eguerdian ez genuen ardi-gazta jan. · Artzainek ez dituzte ardiak zaintzen.(ez + aditz laguntzailea … aditz nagusia; onartu hurrenkera baliokideak) b) (0,075 × 4) Goizeko zazpietan atera ginen Arantzazutik. · Gailurrean ardi-gazta jan genuen. edo Ardi-gazta jan genuen gailurrean. · Aizkorri mendira joan ginen larunbatean. · Arropa epela eraman genuen mendira. c) (0,075 × 4) Nork esan zigun / zizuen hori? · Non jan zenuten ardi-gazta? · Nondik atera zineten goizeko zazpietan? · Zer ezagutuko duzue hurrengoan?(onartu «Zein mendi…?») d) (0,1 × 2) bagenuen · bazegoen
8. (0,05 × 16) 1 A · 2 E · 3 M · 4 M · 5 E · 6 A · 7 A · 8 M · 9 E · 10 M · 11 A · 12 E · 13 mendi · 14 artzaintzat · 15 bokata · 16 zelai
9. (0,1 × 6 + 0,1 × 2) 1 Gaur ez ditut lagunak ikusi. 2 Goian artzainak ardiak zaintzen ari dira. 3 Bihar mendira joango gara. (galdegaia: mendira, aditzaren aurreko osagaia; «Mendira bihar joango gara» idatzi bada: bihar) 4 Larunbatean ez ginen mendira joan. 5 Gailurrean ardi-gazta jan genuen. 6 Hurrengoan Aralar ezagutuko dugu. (galdegaia: Aralar; «Aralar hurrengoan ezagutuko dugu» idatzi bada: hurrengoan) Hurrenkera baliokideak onartu. Galdegaia = aditz nagusiaren aurreko osagai zuzena (berarekin batera ahoskatzen dena); beraz, 7. ariketan Ardi-gazta gailurrean jan genuen ez da onartzen (galdegaia ardi-gazta da). Ezezkoetan lantzen den patroia: ez + aditz laguntzailea … aditz nagusia (beste osagaiak tartean edo atzean egon daitezke).
Zuzenketa-orria — ez eman ikasleeiIrakaslea · 1/3
ZUZENKETA-ORRIA IRAKASLEAjarraipena
10. (0,05 zuzenketa + 0,025 mota) 1 Zenbat mendi igo dituzue? (M) · 2 Larunbatean ez gara mendira joan. (E) · 3 Atzo gailurrera iritsi ginen. (A) · 4 Arantzazu Gipuzkoan dago. (I) · 5 Peio mendira bihar joango da. (G) · 6 Mendi haiek oso garaiak dira. (R: urrutiko mendiak seinalatzen dira) · 7 Peiok ez du artzainik ikusi. (E) · 8 Bihar mendira joango gara. (A) · 9 Irati irakaslea gurekin etorri da. (I) · 10 Peiok ekarri du bokata. (G) · 11 Hemen ditudan bokata hauek goxoak dira. (R) · 12 Zenbait artzain etorri dira. (M) Zenbakiekin ere onargarria da artikulua identifikatutako multzoa adierazteko (lau artzainak = «los cuatro pastores»). Horregatik 12. ariketan zenbait erabili da, eta 8. ariketako lau bokata / zazpi ardi esaldiek ez dute kontestu hori: multzo ezezaguna da.
11. (0,15 × 6 + 0,05 × 6) Jon pozik zegoen eta abesten ari zen. Bihar / Gero jaka berria erosiko dut.(edozein geroko adberbio) Amak egunero bi madalena gosaltzen zituen. Gailurrean ardi-gazta jaten ari ginen. Bihar gailurrera iritsiko gara. Peiok egunero bokata bat jaten du. «Atzo» / «Bihar» adberbioa duten esaldietan (b, e), adberbioa ere aldatu behar da esaldia koherentea izateko. Zeure esaldiak: baliozkoak aspektua markatzen badute (ari da…; egunero/maiz…; aditz burutua / bukatuta). 0,05 bakoitza.
ORTOGRAFIA — 2 p.
12. (0,05 × 12) arropa · txakurra · neskak · mahaiak · ikasketa · osabak · balea · elizak · kutxak · aintzira · mendiak · egia a itsatsia duten hitzetan (arropa, ikasketa, balea, aintzira, egia) amaierako a eta singularreko artikulua a bakar gisa gauzatzen dira: arropa + a = arropa (artikulua badago, baina ez da «arropaa» idazten). Pluralean: arropa + ak = arropak.
14. Diktaketa (0,6). Irakurri beharreko testua (3 aldiz):
Aizkorri mendira joateko hau behar dugu: arropa epela, bokata, ur-botila… Irati irakasleak esan digu: «Ez ahaztu jaka!» Gero, Urbiako zelaietan, ardi asko ikusi ditugu: txuriak, beltzak, handiak… Peiok galdetu du: «Noiz iritsiko gara gailurrera?»
0,6 puntu; akats bakoitzeko 0,05 kendu (gutxieneko nota: 0). ur-botila eta ur botila biak zuzenak dira (Euskaltzaindia, 25. araua, II.4: marrarekin edo marra gabe): ez zigortu.
Akatsak: letra larri/xehea, hitzen idazkera (arropa, bokata bezalako a itsatsiak barne), bi puntuak, etenpuntuak (hiru, ez gehiago), galdera-marka eta komatxoak.
Zuzenketa-orria — ez eman ikasleeiIrakaslea · 2/3
ZUZENKETA-ORRIA IRAKASLEAjarraipena
ERRONKA — gehienez +0,5
15. (0,125 × 4) 1) Euria ari zuen: etxean geratu ginen. Bi puntuak: bi esaldiren arteko kausa-ondorio erlazioa. 2) Etenpuntuak hiru izan behar dira; bost jarri dira: «Mendira joango gara…» 3) Hiru lagun joan ginen: Aritz, Ana eta ni. (zerrenda baten hasieran bi puntuak). 4) «Noiz iritsiko gara gailurrera?» Galdera-markaren ondoren ez da punturik idazten.
PUNTUAZIO-ERESPIDEAK
Oinarrizko puntuazioa: 2,5 (lexikoa) + 5,5 (gramatika) + 2 (ortografia) = 10. Erronka: gehienez +0,5, azken nota 10ekoa gehienez.
Ortografia-akatsa: gaizki idatzitako hitza edo puntuazio-marka falta/okerra. Hitz bera behin baino gehiagotan gaizki badago ariketa berean, akats bakarra kontatzen da. Ariketa bakoitzean gehienez 0,1 kendu daiteke (diktaketan: akats bakoitzeko 0,05, gehienez 0,6), baldin eta akatsa ariketaren puntuazioan zigortu ez bada (adib., 12. ariketan a itsatsiaren akatsa ez zenbatu bi aldiz). Ariketa bakoitzaren gutxieneko nota 0 da.
Sinonimoak (galdera bakoitzean definituak): 7. ariketan: esan / adierazi / azaldu / kontatu (c1), atera / abiatu / irten eta zazpietan / 7etan (b1, c3); igo ere onartzen da b3-an (Aizkorrira igo ginen). 10. ariketan: iritsi / heldu (3), garai / altu (6), joan / igo (8), goxo / gozo (11), zenbait / hainbat (12). 11. ariketan: pozik / alai eta abesten / kantatzen (1). Ez dira onartzen esanahia aldatzen duten baliokideak (eraman ≠ hartu, jan ≠ bazkaldu / gosaldu, joan ≠ igo beste ariketetan). Koma bat gehiago edo gutxiago ez da akatsa. Guztiz kontrakoa den hitza (adib. zaharra 2d ariketan) ez da onartzen.
Galdegaia duten ariketetan (7, 9): galdegaia aditz nagusiaren aurreko osagai zuzena da eta berarekin batera ahoskatzen da; beste osagaiak aditzaren aurretik zein atzetik joan daitezke, baina ez dute galdegai-balioa. Ikasleak azpimarratutakoa bere esaldiko aditzaren aurreko osagaia bada, zuzena da.